Ondertekende offerte zonder startdatum van de werken in België: wat zijn uw rechten?

In het kort:

• Een offerte zonder expliciete startdatum blijft juridisch volkomen geldig. Het ontbreken van een aanvangsdatum maakt het contract niet nietig.
• Volgens het Belgisch Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Economisch Recht (WER) is de aannemer echter verplicht om de werken uit te voeren binnen een redelijke termijn.
• Blijft de aannemer in gebreke? Stuur een formele aangetekende ingebrekestelling waarin u een laatste redelijke termijn stelt (bv. 15 dagen) alvorens ontbinding of schadevergoeding te eisen.

U heeft een offerte ondertekend voor renovatie- of bouwwerken, maar er staat geen duidelijke startdatum vermeld. De aannemer stelt de werken telkens uit en laat niets meer van zich horen. Wat zijn uw rechten volgens het Belgische recht?

1. Is een offerte zonder startdatum wettelijk geldig?

Ja. Volgens het Belgische contractenrecht is de vermelding van een startdatum geen geldigheidsvereiste voor een aannemingsovereenkomst. Zodra de offerte door beide partijen is ondertekend, is de overeenkomst bindend gesloten.

De wet voorziet echter een vangnet:

• Artikel 5.73 van het nieuw Burgerlijk Wetboek: Overeenkomsten moeten te goeder trouw worden uitgevoerd.
• Begrip "redelijke termijn": Bij gebrek aan een contractuele termijn moet de aannemer starten binnen een termijn die een normaal zorgvuldig aannemer in dezelfde omstandigheden in acht zou nemen.

2. Hoe bepaalt men de "redelijke termijn"?

Wat "redelijk" is, hangt af van de aard van de werkzaamheden:

• Spoedherstellingen (bv. lek in het dak, defecte verwarming): de start moet binnen enkele dagen tot weken plaatsvinden.
• Grote verbouwingen: een wachttijd van enkele maanden kan redelijk zijn, mits de aannemer u hiervan vooraf op de hoogte heeft gebracht en rekening houdend met de levering van materialen of weersomstandigheden.

3. Het stappenplan bij aanhoudende vertraging

Indien de aannemer niet start en niet reageert op informele telefoontjes of e-mails, volgt u deze juridische stappen:

Stap 1: De formele ingebrekestelling per aangetekende brief

Stuur een aangetekende brief (met ontvangstbevestiging) waarin u:

• Verwijst naar de ondertekende offerte en de datum van ondertekening.
• Vaststelt dat er tot op heden nog geen aanvang is genomen met de werkzaamheden.
• Een fatale termijn stelt (bv. aanvang binnen 15 kalenderdagen na ontvangst van de brief).

Stap 2: Buitengerechtelijke ontbinding wegens wanprestatie

Blijft de aannemer ook na de gestelde termijn in gebreke? Sinds de hervorming van het verbintenissenrecht (Boek 5 Burgerlijk Wetboek) kan de opdrachtgever de overeenkomst in ernstige gevallen buitengerechtelijk ontbinden op eigen risico, via een schriftelijke kennisgeving. U kunt dan tevens de terugbetaling van het reeds betaalde voorschot en een eventuele schadevergoeding vorderen.

Stap 3: Tussenkomst van de vrederechter of ondernemingsrechtbank

Indien de aannemer weigert het voorschot terug te betalen, kunt u de zaak aanhangig maken bij de bevoegde rechtbank (de vrederechter voor bedragen tot € 5.000, de ondernemingsrechtbank of rechtbank van eerste aanleg voor hogere bedragen).

4. Hoe voorkomt u dit probleem in de toekomst?

Zowel voor opdrachtgevers als voor vakmensen is duidelijkheid goud waard:

• Vermeld altijd een streefdatum: Bv. "Aanvang van de werken voorzien in week 42, onder voorbehoud van gunstige weersomstandigheden".
• Koppel het voorschot aan de aanvang: Vraag een beperkt voorschot bij ondertekening en een tweede schijf bij de daadwerkelijke aanvang op de werf.

Beheer uw offertes helder met HeyDevis

Met HeyDevis legt u alle afspraken, geldigheidsduur en betalingsvoorwaarden helder vast in een professionele online omgeving, zodat discussies over termijnen tot het verleden behoren.

Lees ook: Hoe een professionele offerte maken in België en Voorschot op offerte: wat zijn de regels?.